Ticaret Hukuku 2 dk okuma
Faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmezse ne olur?
Ticari faturaya sekiz gün içinde itirazın sonuçları, kabul karinesinin sınırları, itirazın ispatlanabilir yolları ve ticari defterlerin önemi.
Av. Hüseyin ÖztürkHukuk & Danışmanlık Bürosu
Kısa yanıt: Türk Ticaret Kanunu’na göre faturayı alan, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. Ancak bu bir karinedir: aksi ispat edilebilir ve malın teslim edildiğini ya da hizmetin verildiğini tek başına kanıtlamaz.
Ticari ilişkilerde faturalar her gün el değiştirir ve çoğu zaman içerikleri dikkatle incelenmez. Oysa sekiz günlük itiraz süresi, ileride doğabilecek bir uyuşmazlıkta ispat yükünü doğrudan etkiler. Bu yazı kuralın kapsamını ve itirazın nasıl yapılabileceğini açıklar.
Kural ne diyor?
Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesine göre, bir faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Kural tacirler arasındaki ilişkiler için öngörülmüştür; tüketicilere uygulanmaz.
Karinenin sınırları
Yargı uygulamasında bu kural, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunduğu durumlarda faturadaki fiyat ve miktar gibi içeriğe ilişkin bir kabul olarak değerlendirilir. Buna karşılık:
- Taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin varlığını tek başına kanıtlamaz,
- Malın teslim edildiği ya da hizmetin verildiği ayrıca ispatlanmalıdır,
- Faturayı alan, içeriğin gerçeği yansıtmadığını başka delillerle ispat edebilir.
İtiraz nasıl yapılır?
Kanun itirazın şeklini belirlememiştir; önemli olan itirazın süresinde yapıldığının ispatlanabilmesidir. Bu nedenle uygulamada noter ihtarnamesi, kayıtlı elektronik posta (KEP) ya da iadeli taahhütlü mektup gibi yollar tercih edilir. İtirazda faturanın tarihi ve numarası ile hangi kalemlere neden itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır.
Dikkat: Faturayı yalnızca muhasebe kaydına almamak ya da sözlü olarak itiraz etmek, ileride itirazın ispatında sorun yaratabilir.
Ticari defterlerin önemi
Tacirler arasındaki alacak uyuşmazlıklarında, usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtları önemli bir delildir. Faturanın kayda alınıp alınmadığı, cari hesap ekstreleri ve ödeme kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir.
Dava öncesi arabuluculuk
Fatura alacağına dayanan ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Alacaklı ayrıca icra takibi yoluna da gidebilir; borçlunun itirazı hâlinde itirazın iptali davası gündeme gelir.
Sık sorulan sorular
Sekiz günlük süre ne zaman başlar?
Faturanın alındığı tarihten itibaren işler. Bu nedenle faturanın ne zaman teslim alındığının ispatı da önem taşır; elektronik faturalarda sisteme düştüğü tarih belirleyicidir.
Faturayı iade etmek itiraz yerine geçer mi?
İade, içeriğe itiraz edildiğini gösteren bir işlem olarak değerlendirilebilir; ancak iadenin yapıldığının ve hangi gerekçeyle yapıldığının ispatlanabilmesi gerekir.
Süresinde itiraz edilmeyen fatura ödenmek zorunda mı?
Kabul karinesi, faturanın içeriğine ilişkindir. Mal teslim edilmemiş ya da hizmet verilmemişse, borcun doğup doğmadığı ilişkinin bütünü üzerinden değerlendirilir.
Dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A, 21, 64; 6100 sayılı HMK m. 222. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Yazı hakkında
Av. Hüseyin Öztürk Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
Antakya merkezli büro; Hatay başta olmak üzere Türkiye genelinde dava ve takip süreçlerinde temsil ile hukuki danışmanlık.
