İptal talebinden sonra yüksek bir fatura gelmesi, faturadaki bütün kalemlerin kendiliğinden hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık internette karşılaşılan “bir yıl geçti, hiçbir ücret çıkamaz” açıklaması da her sözleşmeye uygulanamaz. Önce abonelik sözleşmesi, taahhütname ve son faturanın ayrı ayrı incelenmesi gerekir.
Abonelik ile taahhüt aynı şey mi?
Abonelik, internet hizmetini alma ilişkisidir. Taahhüt ise belirli bir süre abone kalınması karşılığında indirim veya başka avantajlar verilmesini düzenler. Taahhüdün bitmesi, aboneliğin de otomatik olarak kapanacağı anlamına gelmez. Örneğin taahhüt sona erdikten sonra hizmet taahhütsüz fiyat üzerinden devam edebilir.
6502 sayılı Kanun’un 52. maddesi, belirsiz süreli veya bir yıldan daha uzun belirli süreli abonelikler için gerekçesiz ve cezai şartsız fesih hakkı tanır. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 22. maddesi ise bir yıl ve daha uzun belirli süreli abonelikleri de ifade eder; aynı maddenin üçüncü fıkrası erken taahhüt feshinde 16. maddeye yönlendirir. Bu nedenle sözleşmenin süresi ile indirim karşılığında verilen taahhüdün süresi birbirine karıştırılmamalıdır. 6502 sayılı Kanun, m.52; Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği, m.16 ve 22.
İnternet cayma bedeli nasıl hesaplanır?
Elektronik haberleşmeye ilişkin yönetmeliğin 12/5. maddesi iki toplamın karşılaştırılmasını öngörür. Birincisi, taahhüde aykırılığın oluştuğu döneme kadar sağlanan indirimlerle cihaz veya diğer faydaların tahsil edilmemiş kısmıdır. İkincisi, taahhüdün sonuna kadar henüz tahakkuk etmemiş bedellerin toplamıdır. Daha düşük tutar sınır olarak esas alınır. Bu sınır, geçerli bir taahhüdün ve bedel talebinin dayanağının ayrıca incelenmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Son faturadaki geçmiş kullanım ücreti, taahhüt nedeniyle istenen tutar ve cihaz taksitleri açıkça ayrılmalıdır. Aynı cihaz kaleminin hem cayma hesabında hem ayrıca yeniden tahsil edilip edilmediği de kontrol edilmelidir. Sadece “cayma bedeli” yazan toplu bir tutar yerine, hangi ayda hangi indirimin uygulandığı ve karşılaştırmanın nasıl yapıldığı istenebilir. Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği, m.12.
Taşındım, yeni evde altyapı yok: cayma bedeli öder miyim?
Sabit internet gibi mobil haberleşme dışındaki taahhütlü hizmetlerde, yerleşim yeri değişikliği belgelendiğinde ve aynı nitelikte hizmetin yeni yerde sunulması fiilen mümkün olmadığında cayma bedeli olmadan fesih gündeme gelir. Yalnızca taşınmış olmak yeterli değildir; yeni adreste hizmetin verilip verilemediği ve niteliği de değerlendirilir.
Adres değişikliği belgesi, nakil talebi, işletmecinin altyapı veya hizmet niteliğine ilişkin cevabı ve başvuru numarası saklanmalıdır. Yeni adreste farklı nitelikte hizmet öneriliyorsa, bunun hangi bedel ve koşullarla kabul edildiği önem taşır. Yönetmeliğin 12/6. maddesine göre cihaz abonede kalıyorsa cihazın kalan ücreti ayrıca istenebilir. Bu nedenle “cayma bedeli yok” ile “son faturada hiçbir kalem olamaz” aynı anlama gelmez.
İnternet yavaşsa veya sürekli kesiliyorsa ücretsiz iptal mümkün mü?
Hizmetin sözleşmede vaat edilen özellikleri taşımaması ayıplı hizmet değerlendirmesini gerektirebilir. 6502 sayılı Kanun’un 13–15. maddeleri çerçevesinde hizmetin yeniden görülmesi, uygun şartlarda ücretsiz onarım, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme seçenekleri gündeme gelebilir. Hangi talebin uygulanabileceği sorunun niteliğine bağlıdır.
Elektronik haberleşme yönetmeliğinin 12/11. maddesinde ayrıca, adrese dayalı hız ölçümü düzenlemelerinde belirlenen kriterlerin sağlanamaması halinde cihazın kalan bedeli dışında cayma bedeli alınmadan fesih düzenlenir. Ancak tek bir kablosuz hız testi, bu koşulların gerçekleştiğini tek başına göstermeyebilir. Sözleşme özeti, adreste duyurulan hızlar, arıza kayıtları ve ilgili ölçüm koşulları birlikte incelenmelidir.
Başvuruda “internet kötü” demek yerine kesintilerin zamanını, başvuru numaralarını, işletmeci cevaplarını ve ölçümün nasıl yapıldığını kaydetmek uyuşmazlığı somutlaştırır. Bu yazı, belirli bir ölçüm sonucunun otomatik olarak ücretsiz fesih sağladığı iddiasını içermez.
e-Devlet’ten internet iptali yapınca ücretlendirme ne zaman durur?
Yönetmeliğin 23. maddesi e-Devlet, işletmecinin çevrimiçi işlem merkezi ve müşteri hizmetleri dahil çeşitli fesih yollarını düzenler. Kimlik doğrulaması tamamlanmış talebin işletmeciye iletildiğini gösteren belgeyi saklamak önemlidir. Hizmeti kullanmayı bırakmak veya modemi kapatmak, tek başına fesih bildirimi değildir.
Fesih işleminin tamamlanması daha önce doğmuş borçları silmez. Modem işletmeciye aitse iade koşulları ve teslim belgesi önemlidir. Aboneye satılmış bir cihaz söz konusuysa kalan taksitler ayrıca değerlendirilir. Başvuru ekranında iptal talebi oluşturmakla talebin tamamlanıp işletmeciye ulaşması da birbirinden ayrılmalıdır.
Cayma bedeline nasıl itiraz edilir, hangi belgeler gerekir?
Önce faturadaki uyuşmazlık açıkça belirlenmelidir: Hiç verilmediği söylenen bir taahhüt mü, yanlış süre mi, fazla indirim hesabı mı, altyapı bulunmamasına rağmen istenen bedel mi? İtirazı desteklemek için şu belgeler bir araya getirilebilir:
- Abonelik sözleşmesi, taahhütname ve özetleri.
- İndirimli ve taahhütsüz tarife bilgileri ile ilgili faturalar.
- Fesih veya nakil talebi ve teslim/onay kayıtları.
- Varsa adres değişikliği, arıza, ölçüm ve modem teslim belgeleri.
- İşletmeciye yapılan itiraz ve verilen cevap.
İşletmeciden talep edilen bedelin dayanağı ve ayrıntılı hesabı istenebilir. Sektörel şikâyet için BTK’nın tüketici şikâyet kanalı kullanılabilir. Para iadesi veya borca ilişkin tüketici uyuşmazlığında başvuru yolu, uyuşmazlığın değeri ve yürürlükteki görev kurallarına göre tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi olabilir; dava öncesi arabuluculuk ve istisnaları ayrıca kontrol edilir. BTK şikâyeti ile parasal uyuşmazlığın karara bağlanması aynı işlem değildir.
Faturaya itiraz edilmesi, ödeme veya icra takibiyle ilgili bütün sonuçları kendiliğinden durdurmaz. Bir ödeme emri tebliğ edilmişse belgenin türüne özgü süre ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir. İcra ödeme emrinde kontrol edilecekler.
Sonuç: İptal etmeden önce hangi üç soruya cevap verilmeli?
Taahhüdüm var mı, istenen tutar nasıl hesaplandı ve bedelsiz fesih koşulu oluştu mu? Bu üç soru, tek başına taahhüdün kaç aylık olduğuna bakmaktan daha açıklayıcıdır. İptal talebini belgelemek, ayrıntılı hesap istemek ve cihazın mülkiyetini kontrol etmek sonradan çıkabilecek uyuşmazlığı netleştirir.
Değerlendirmenin sınırları
Bu açıklama esas olarak tüketici niteliğindeki sabit internet aboneliklerine yöneliktir. Ticari abonelikler, mobil hizmetler, ayrıca finanse edilmiş cihazlar ve birlikte sunulan paketler farklı inceleme gerektirebilir. Taahhüdün kurulması ve ispatı, sözleşmenin tarihi, sağlanan gerçek fayda ve hizmet sorununun belgeleri görülmeden belirli bir faturanın iptal edileceği söylenemez. Mesafeli sözleşmelerdeki başlangıç cayma hakkı ile devam eden taahhüdün erken sona ermesi de ayrı konulardır.
Sık sorulan sorular
Bir yıl dolunca cayma bedeli kesin olarak kalkar mı?
Hayır. Aboneliğin süresi ile taahhüt süresi ayrılmalıdır. Fesih hakkı bulunması, taahhüt kapsamında sağlanan faydalar için mevzuata uygun bir hesap hiç yapılamayacağı anlamına gelmez. Sözleşme ve taahhüt birlikte incelenir.
e-Devlet üzerinden iptal edersem cayma bedeli çıkmaz mı?
e-Devlet, fesih talebini iletme yoludur; geçerli taahhütten doğabilecek bedeli kendiliğinden kaldırmaz. Talebin iletildiğine dair belgeyi saklamak gerekir.
Yeni internet firması cayma bedelini karşılayacağını söyledi; eski borcum silinir mi?
Yeni işletmecinin kampanya vaadi, eski işletmeciyle olan hesabı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Karşılanacak tutarın üst sınırı, belge şartları ve desteğin nakit mi fatura indirimi mi olduğu ayrı ayrı okunmalıdır. Bu yazı belirli bir işletmecinin kampanyasını doğrulamaz veya önermez.
Taahhüt bitti ama fatura gelmeye devam ediyor; bu normal mi?
Taahhüt süresinin dolması her durumda aboneliği sona erdirmez. Hizmetin devam koşulları ve yapılan bilgilendirme kontrol edilmeli; kapatılması isteniyorsa usulüne uygun fesih bildirimi yapılmalıdır.
Modemi iade edersem bütün borçlarım kapanır mı?
Modem iadesi, hizmet faturası ve taahhüt hesabından ayrı bir işlemdir. Modemin kime ait olduğu, iade koşulları ve teslim kaydı önemlidir. İade belgesi, bütün borçların ödendiğine ilişkin belge yerine geçmez.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m.13–15, 52, 68 ve 73/A
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği — m.14–16 ve 22–25
- Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği — m.12 ve 23
- Ticaret Bakanlığı — Abonelik sözleşmeleri hakkında bilgilendirme
- BTK — İnternet hizmetleri hakkında sorular
Genel bilgilendirme: Bu yazı belirli bir sözleşmeye, faturaya veya uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş değildir. Somut olayın belgeleri, başvuru koşulları ve ilgili süreler ayrıca değerlendirilmelidir.